Bài 1. Thành phần của nguyên tửHóa học 10 · Kết nối tri thức với cuộc sống

Ghi nhớ trọng tâm

• Nguyên tử gồm hạt nhân (proton mang điện +1, neutron không mang điện) và lớp vỏ electron (mang điện −1). Nguyên tử trung hòa về điện nên số proton bằng số electron.
• Proton và neutron nặng xấp xỉ 1 amu; electron nhẹ hơn proton khoảng 1836 lần (≈ 0,00055 amu), nên khối lượng nguyên tử tập trung gần hết ở hạt nhân. 1 amu ≈ 1,6605 × 10⁻²⁷ kg.
• Nguyên tử có đường kính cỡ 10⁻¹⁰ m (0,1 nm = 1 Å), hạt nhân cỡ 10⁻¹⁴ đến 10⁻¹⁵ m, tức nhỏ hơn nguyên tử khoảng 10⁴ đến 10⁵ lần: nguyên tử phần lớn là khoảng trống.
• Số đơn vị điện tích hạt nhân Z = số proton = số electron. Số khối A = Z + N (N là số neutron).
• Tổng số hạt S = 2Z + N; số hạt mang điện là 2Z, không mang điện là N. Mẹo thử khi chỉ biết S: đa số đồng vị bền có Z từ 2 đến 82 thỏa 1 ≤ N/Z ≤ 1,52, nên S/3,52 ≤ Z ≤ S/3 (quy tắc kinh nghiệm, không phải định luật).