Tập một · Tập 1
Bài 2. Vẻ đẹp của thơ caNgữ văn 10 · Kết nối tri thức với cuộc sống
Ghi nhớ trọng tâm
- Thơ hai-cư rất ngắn (ba dòng, khoảng 17 âm tiết theo nhịp 5-7-5 trong nguyên tác), thường có từ chỉ mùa; giá trị nằm ở khoảnh khắc và khoảng lặng gợi ra, không ở lời tả nhiều.
- Thơ thất ngôn bát cú Đường luật: 8 câu 7 chữ, gieo vần bằng, có luật bằng trắc, niêm và đối ở hai cặp câu giữa; có thể đọc theo bố cục đề – thực – luận – kết hoặc hai phần bốn câu.
- Đọc thơ cần nhận ra nhân vật trữ tình, hình ảnh chủ đạo, nhịp điệu, vần và các biện pháp tu từ, rồi nối chúng với cảm xúc, chủ đề của bài.
- Văn bản nghị luận về một bài thơ cho thấy cách người viết giải mã nhạc điệu, từ ngữ; học cách họ đi từ chi tiết hình thức đến ý nghĩa.
- Lỗi dùng từ thường gặp: sai nghĩa, sai kết hợp, lặp thừa; lỗi trật tự từ làm câu hiểu sai ý. Sửa bằng cách thay từ đúng nghĩa hoặc đảo lại vị trí thành phần.
Lỗi hay gặp
- Diễn xuôi bài thơ thành văn xuôi rồi khen chung chung, không chỉ ra từ ngữ, hình ảnh, nhịp nào tạo nên cảm xúc.
- Tách hình thức và nội dung thành hai phần rời: phân tích biện pháp tu từ mà không nói nó góp phần thể hiện tâm trạng gì.
- Đọc thơ Đường luật mà bỏ qua bối cảnh và tâm thế của nhà thơ, nên hiểu nỗi buồn thu chỉ là buồn cảnh vật.
Cách học bài này
Đọc to bài thơ ít nhất hai lần để nghe nhịp, gạch chân những từ “lạ” hoặc lặp lại, đánh dấu chỗ ngắt. Lập dàn ý theo mạch cảm xúc của bài, ở mỗi ý luôn trả lời: hình thức này làm nổi bật cảm xúc gì?
Luyện thêm 10 câu, chấm ngay:
Thơ Đường luậtThơ haiku, thơ có yếu tố tượng trưngVăn bản đọc
- Văn bản 1: Chùm thơ hai-cư Nhật Bản
- Văn bản 2: Thu hứng (Đỗ Phủ)
- Văn bản 3: Mùa xuân chín (Hàn Mặc Tử)
- Văn bản 4: Bản hòa âm ngôn từ trong Tiếng thu của Lưu Trọng Lư (Chu Văn Sơn)
- Thực hành đọc: Cánh đồng (Ngân Hoa) · trang 71
Thực hành và kĩ năng
- Thực hành tiếng Việt: Lỗi dùng từ, lỗi về trật tự từ và cách sửa · trang 58
- Viết: Nghị luận phân tích, đánh giá một tác phẩm thơ
- Nói và nghe: Giới thiệu, đánh giá về nội dung và nghệ thuật của một tác phẩm thơ
Gia sư AI theo bài này
Gõ đề bài, gửi ảnh chụp đề, bấm micro để nói, hoặc thử một câu mẫu:
Phần ghi nhớ, lỗi hay gặp và cách học do THAYTRO tự biên soạn. Đề bài nguyên văn nằm trong sách của em; web không đăng nội dung sách giáo khoa. Số trang có thể lệch đôi chút giữa các lần in, em cứ chụp đúng đề trong sách mình đang dùng.