Bài 3. Cấu trúc của văn bản nghị luậnNgữ văn 11 · Kết nối tri thức với cuộc sống

Ghi nhớ trọng tâm

• Văn bản nghị luận gồm luận đề (vấn đề bao trùm), các luận điểm triển khai luận đề, lí lẽ và bằng chứng làm sáng tỏ luận điểm. Đọc hiểu là chỉ ra được quan hệ giữa các thành phần ấy.
• Mục đích và quan điểm người viết quyết định cách chọn lí lẽ, bằng chứng. Đặt văn bản vào hoàn cảnh ra đời (một chiếu cầu hiền thời Tây Sơn, một bài diễn văn đấu tranh dân quyền) mới thấy hết sức thuyết phục.
• Văn nghị luận có thể dùng yếu tố biểu cảm, tự sự, miêu tả để tăng sức lay động, nhưng các yếu tố đó phải phục vụ lập luận.
• Một văn bản viết vẫn có thể mang đặc điểm ngôn ngữ nói (như bài diễn thuyết): cách xưng hô trực tiếp, câu cảm, lặp từ ngữ, nhịp điệu dồn dập để tác động tới người nghe.
• Bài nghị luận xã hội: nêu rõ vấn đề, giải thích, đưa lí lẽ và bằng chứng xác thực, xem xét ý kiến trái chiều, rồi đề xuất giải pháp khả thi.