Bài 9. Lựa chọn và hành độngNgữ văn 11 · Kết nối tri thức với cuộc sống

Ghi nhớ trọng tâm

• Bài ca ngất ngưởng thuộc thể hát nói, thể thơ dân tộc có số câu, vần, nhịp linh hoạt; tác phẩm khẳng định lối sống vượt khuôn khổ, cá tính và bản lĩnh của một nhà nho tài tử.
• Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc viết theo thể văn tế, bố cục bốn phần (lung khởi, thích thực, ai vãn, khốc tận); tác phẩm dựng tượng đài người nông dân nghĩa sĩ và bày tỏ niềm tiếc thương, kính phục.
• Cộng đồng và cá thể là văn bản nghị luận bàn về quan hệ giữa cá nhân và cộng đồng; chú ý cách tác giả dùng lí lẽ để đi tới quan điểm của mình.
• Giải thích nghĩa của từ có thể bằng cách nêu khái niệm mà từ biểu thị, dùng từ đồng nghĩa hoặc trái nghĩa, hoặc phân tích nghĩa từng yếu tố cấu tạo (hay dùng với từ Hán Việt).
• Nghị luận về một tác phẩm nghệ thuật (bài hát, bức tranh, bộ phim, công trình...): giới thiệu tác phẩm, phân tích nội dung và đặc sắc hình thức theo ngôn ngữ riêng của loại hình ấy, rồi đánh giá giá trị.