Tập một · Tập 1
Bài 1. Khả năng lớn lao của tiểu thuyếtNgữ văn 12 · Kết nối tri thức với cuộc sống
Ghi nhớ trọng tâm
- Tiểu thuyết bao quát hiện thực rộng, nhiều tuyến nhân vật, theo dõi số phận con người qua thời gian; đọc đoạn trích phải đặt nó vào toàn bộ tác phẩm để hiểu đúng vị trí và ý nghĩa.
- "Xuân Tóc Đỏ cứu quốc" là trang văn trào phúng: tiếng cười bật ra từ mâu thuẫn giữa danh và thực, từ chuỗi ngẫu nhiên đẩy một kẻ vô học thành "anh hùng"; chú ý giọng kể tỉnh, lạnh mà mỉa mai.
- Văn bản 2: năm học 2026–2027, thầy cô sẽ hướng dẫn một đoạn trích tiểu thuyết thay cho văn bản trong sách in. Đọc văn bản nào cũng áp dụng cùng cách: xác định bối cảnh, điểm nhìn, nhân vật trung tâm và điều tác phẩm muốn nói về con người.
- Nói mỉa là nói điều trái với ý thật (khen mà là chê) để châm biếm; nghịch ngữ là ghép những từ ngữ trái nghĩa nhau vào một kết hợp để tạo ý nghĩa bất ngờ, sâu sắc. Luôn nêu tác dụng trong ngữ cảnh.
- Nghị luận so sánh hai truyện: chọn tiêu chí chung (đề tài, nhân vật, điểm nhìn, ngôn ngữ, thông điệp), chỉ ra giống và khác, lí giải nguyên nhân khác biệt rồi đánh giá giá trị riêng của từng tác phẩm.
Lỗi hay gặp
- Kể lại cốt truyện thay cho phân tích: tóm tắt dài nhưng không chỉ ra thủ pháp nghệ thuật và tác dụng của nó.
- So sánh kiểu "đặt hai bài cạnh nhau": phân tích riêng từng truyện rồi ghép lại, không có tiêu chí chung, không giải thích vì sao khác.
- Nhầm nói mỉa với nói giảm nói tránh, hoặc gọi mọi cách nói ngược là nghịch ngữ.
Cách học bài này
Trước khi viết bài so sánh, lập sơ đồ hai cột cho hai tác phẩm theo cùng 4–5 tiêu chí (bối cảnh, nhân vật, điểm nhìn, giọng kể, thông điệp). Mỗi đoạn thân bài xử lí một tiêu chí và kết đoạn bằng một câu đánh giá.
Luyện thêm 10 câu, chấm ngay:
Tiểu thuyết hiện đại, hậu hiện đại (đoạn trích)Nghị luận so sánh, đánh giá hai tác phẩm văn họcVăn bản đọc
- Văn bản 1: Xuân Tóc Đỏ cứu quốc (trích Số đỏ) (Vũ Trọng Phụng)
- Văn bản 2: Đoạn trích tiểu thuyết do thầy cô hướng dẫn (năm học 2026–2027)
- Thực hành đọc: Trên xuồng cứu nạn (trích Cuộc đời của Pi) (Y-an Ma-ten)
Thực hành và kĩ năng
- Thực hành tiếng Việt: Biện pháp tu từ nói mỉa, nghịch ngữ: đặc điểm và tác dụng · trang 26
- Viết: Bài văn nghị luận so sánh, đánh giá hai tác phẩm truyện
- Nói và nghe: Trình bày kết quả so sánh, đánh giá hai tác phẩm truyện
Gia sư AI theo bài này
Gõ đề bài, gửi ảnh chụp đề, bấm micro để nói, hoặc thử một câu mẫu:
Phần ghi nhớ, lỗi hay gặp và cách học do THAYTRO tự biên soạn. Đề bài nguyên văn nằm trong sách của em; web không đăng nội dung sách giáo khoa. Số trang có thể lệch đôi chút giữa các lần in, em cứ chụp đúng đề trong sách mình đang dùng.