Tập một · Tập 1
Bài 3. Lập luận trong văn bản nghị luậnNgữ văn 12 · Kết nối tri thức với cuộc sống
Ghi nhớ trọng tâm
- Đọc văn bản nghị luận theo trình tự: xác định luận đề, các luận điểm, lí lẽ và bằng chứng, rồi đánh giá cách lập luận có chặt chẽ, thuyết phục hay không.
- Các cách lập luận thường gặp: diễn dịch, quy nạp, phân tích – tổng hợp, so sánh, bác bỏ; cần chỉ ra tác giả phối hợp chúng ra sao và tác động thế nào đến người đọc.
- Ba văn bản bàn về văn hoá, khoa học và thơ ca: chú ý quan điểm, thái độ của người viết, cách họ đặt vấn đề và mức độ khách quan của bằng chứng.
- Lỗi logic: ý mâu thuẫn, kết luận không suy ra từ tiền đề, đánh tráo khái niệm. Câu mơ hồ: hiểu được theo nhiều nghĩa. Sửa bằng cách thay từ, thêm thành phần hoặc đổi trật tự trong câu.
- Bài nghị luận về hoài bão, ước mơ của tuổi trẻ: nêu rõ quan điểm, giải thích khái niệm, lập luận nhiều chiều, có phản biện ý kiến trái chiều và đề xuất hành động cụ thể.
Lỗi hay gặp
- Nhầm luận đề với luận điểm, hoặc lấy câu dẫn ở đầu đoạn làm luận điểm.
- Bằng chứng chung chung, không rõ nguồn hoặc không phục vụ đúng luận điểm đang bàn.
- Viết câu dài nhiều vế, người đọc hiểu theo hai nghĩa mà người viết không nhận ra.
Cách học bài này
Khi đọc, vẽ sơ đồ cây: luận đề ở gốc, luận điểm ở nhánh, lí lẽ và bằng chứng ở lá. Khi viết, dựng sơ đồ trước, rồi với từng bằng chứng tự hỏi "nó chứng minh ý nào?". Đọc to bài làm để bắt câu mơ hồ.
Luyện thêm 10 câu, chấm ngay:
Văn bản nghị luậnNghị luận về một vấn đề xã hộiVăn bản đọc
- Văn bản 1: Nhìn về vốn văn hoá dân tộc (Trần Đình Hượu)
- Văn bản 2: Năng lực sáng tạo (Phan Đình Diệu)
- Văn bản 3: Mấy ý nghĩ về thơ (Nguyễn Đình Thi)
- Thực hành đọc: Cảm hứng và sáng tạo (Nguyễn Trần Bạt)
Thực hành và kĩ năng
- Thực hành tiếng Việt: Lỗi logic, lỗi câu mơ hồ và cách sửa · trang 78
- Viết: Bài văn nghị luận về một vấn đề liên quan đến tuổi trẻ (những hoài bão, ước mơ)
- Nói và nghe: Thuyết trình về một vấn đề liên quan đến tuổi trẻ
Gia sư AI theo bài này
Gõ đề bài, gửi ảnh chụp đề, bấm micro để nói, hoặc thử một câu mẫu:
Phần ghi nhớ, lỗi hay gặp và cách học do THAYTRO tự biên soạn. Đề bài nguyên văn nằm trong sách của em; web không đăng nội dung sách giáo khoa. Số trang có thể lệch đôi chút giữa các lần in, em cứ chụp đúng đề trong sách mình đang dùng.