Tập một · Tập 1
Bài 1. Câu chuyện của lịch sửNgữ văn 8 · Kết nối tri thức với cuộc sống
Ghi nhớ trọng tâm
- Truyện lịch sử dựng lại một thời đã qua: nhân vật, sự kiện có thật làm nền, nhưng lời thoại, tâm trạng và nhiều chi tiết là hư cấu của nhà văn để làm sống lại con người thời ấy.
- Đọc truyện lịch sử cần xác định ba lớp: bối cảnh (thời gian, không gian, biến cố), nhân vật lịch sử được khắc họa qua hành động và lời nói, và cảm hứng chủ đạo của tác giả (ngợi ca, tự hào, suy ngẫm).
- Biệt ngữ xã hội là lớp từ chỉ được dùng trong một nhóm người nhất định (cùng nghề, cùng lứa tuổi...); từ ngữ địa phương là từ của một vùng miền. Cả hai chỉ nên dùng khi hợp hoàn cảnh, nhân vật, và cần giải thích nếu người đọc khó hiểu.
- Bài kể lại một chuyến đi tham quan di tích: theo trình tự hợp lí (trước, trong, sau chuyến đi), kể xen tả cảnh và bộc lộ cảm xúc, khép lại bằng điều em hiểu thêm về lịch sử, văn hóa.
Lỗi hay gặp
- Coi mọi chi tiết trong truyện lịch sử là sự thật lịch sử, nên khi phân tích lại đi kể lại sử thay vì chỉ ra nhà văn hư cấu chi tiết đó để làm nổi bật phẩm chất nhân vật.
- Bài kể chuyến đi biến thành bản liệt kê địa điểm, giờ giấc; thiếu một vài cảnh được tả kĩ và thiếu cảm nghĩ riêng nên đọc như nhật kí hành trình.
- Đưa biệt ngữ của tuổi học trò hoặc từ địa phương vào bài văn trang trọng mà không có dụng ý, làm câu văn lạc giọng.
Cách học bài này
Khi đọc mỗi văn bản, kẻ ba cột: sự kiện có thật – chi tiết do nhà văn sáng tạo – phẩm chất nhân vật mà chi tiết ấy làm sáng lên. Trước khi viết bài kể chuyến đi, chọn trước 2–3 khoảnh khắc đáng nhớ nhất để tả kĩ, phần còn lại kể lướt.
Luyện thêm 10 câu, chấm ngay:
Truyện lịch sửKể lại một chuyến đi hoặc hoạt động xã hộiVăn bản đọc
- Văn bản 1: Lá cờ thêu sáu chữ vàng (trích) (Nguyễn Huy Tưởng)
- Văn bản 2: Quang Trung đại phá quân Thanh (trích Hoàng Lê nhất thống chí) (Ngô gia văn phái)
- Đọc kết nối chủ điểm: Ta đi tới (trích) (Tố Hữu)
- Thực hành đọc: Minh sư (Thái Bá Lợi)
Thực hành và kĩ năng
- Thực hành tiếng Việt: Biệt ngữ xã hội · trang 16
- Thực hành tiếng Việt: Từ ngữ địa phương · trang 24
- Viết: Kể lại một chuyến đi (tham quan một di tích lịch sử, văn hóa)
- Nói và nghe: Trình bày bài giới thiệu ngắn về một cuốn sách (cuốn truyện lịch sử)
- Củng cố, mở rộng · trang 34
Gia sư AI theo bài này
Gõ đề bài, gửi ảnh chụp đề, bấm micro để nói, hoặc thử một câu mẫu:
Phần ghi nhớ, lỗi hay gặp và cách học do THAYTRO tự biên soạn. Đề bài nguyên văn nằm trong sách của em; web không đăng nội dung sách giáo khoa. Số trang có thể lệch đôi chút giữa các lần in, em cứ chụp đúng đề trong sách mình đang dùng.