Chương III. Từ trường
Bài 16. Từ thông. Hiện tượng cảm ứng điện từVật lí 12 · Kết nối tri thức với cuộc sống
Ghi nhớ trọng tâm
- Từ thông qua diện tích S trong từ trường đều: Φ = B·S·cosα, α là góc giữa vectơ B và vectơ pháp tuyến của mặt. Đơn vị vêbe: 1 Wb = 1 T.m². Cuộn N vòng: Φ = N·B·S·cosα.
- Hiện tượng cảm ứng điện từ: khi từ thông qua mạch kín biến thiên thì trong mạch xuất hiện dòng điện cảm ứng; dòng này chỉ tồn tại trong thời gian từ thông biến thiên.
- Định luật Lenz: dòng điện cảm ứng có chiều sao cho từ trường do nó sinh ra chống lại sự biến thiên của từ thông ban đầu (từ thông tăng thì B cảm ứng ngược chiều B ngoài, giảm thì cùng chiều).
- Định luật Faraday: độ lớn suất điện động cảm ứng bằng tốc độ biến thiên của từ thông, |e_c| = |ΔΦ/Δt|; viết có dấu e_c = −ΔΦ/Δt, dấu trừ thể hiện định luật Lenz.
- Làm từ thông biến thiên bằng cách thay đổi B, thay đổi diện tích S hoặc thay đổi góc α (quay khung dây).
Lỗi hay gặp
- Lấy α là góc giữa B và mặt phẳng khung. Phải là góc giữa B và pháp tuyến; nếu đề cho góc với mặt phẳng là β thì α = 90° − β.
- Quên nhân số vòng N khi tính từ thông hoặc suất điện động của cuộn dây.
- Nghĩ rằng cứ có từ trường mạnh là có dòng cảm ứng. Từ thông không đổi, dù lớn, thì không có dòng cảm ứng.
Cách học bài này
Tìm chiều dòng cảm ứng theo ba bước cố định: (1) B ngoài hướng nào, từ thông đang tăng hay giảm; (2) suy ra chiều B cảm ứng theo định luật Lenz; (3) dùng quy tắc nắm tay phải từ B cảm ứng ra chiều dòng điện. Tính độ lớn thì lập ΔΦ = Φ₂ − Φ₁ rồi chia Δt.
Luyện thêm 10 câu, chấm ngay:
Từ thông, cảm ứng điện từ, định luật Faraday, LenzCác phần của bài
- I: Từ thông
- II: Hiện tượng cảm ứng điện từ
- III: Chiều dòng điện cảm ứng. Định luật Lenz
- IV: Suất điện động cảm ứng. Định luật Faraday
Gia sư AI theo bài này
Gõ đề bài, gửi ảnh chụp đề, bấm micro để nói, hoặc thử một câu mẫu:
Phần ghi nhớ, lỗi hay gặp và cách học do THAYTRO tự biên soạn. Đề bài nguyên văn nằm trong sách của em; web không đăng nội dung sách giáo khoa. Số trang có thể lệch đôi chút giữa các lần in, em cứ chụp đúng đề trong sách mình đang dùng.