Bài 21. Nhóm halogenHóa học 10 · Kết nối tri thức với cuộc sống

Ghi nhớ trọng tâm

• Nhóm VIIA gồm fluorine, chlorine, bromine, iodine (cùng các nguyên tố phóng xạ astatine, tennessine). Lớp ngoài cùng ns²np⁵, dễ nhận 1 electron; trong tự nhiên chỉ tồn tại ở dạng hợp chất, chủ yếu là muối halide.
• Đơn chất X₂ có liên kết cộng hóa trị không cực. Từ F₂ đến I₂: khí lục nhạt, khí vàng lục, lỏng nâu đỏ, rắn đen tím; nhiệt độ sôi tăng do tương tác van der Waals tăng.
• Halogen có tính oxi hóa mạnh, giảm dần từ F₂ đến I₂: 2Na + Cl₂ → 2NaCl; 2Fe + 3Cl₂ → 2FeCl₃ (t°); H₂ + Cl₂ → 2HCl (ánh sáng). Halogen mạnh đẩy halogen yếu khỏi muối: Cl₂ + 2NaBr → 2NaCl + Br₂.
• Cl₂ + H₂O ⇌ HCl + HClO (thuận nghịch); Cl₂ + 2NaOH → NaCl + NaClO + H₂O (nước Javel). Trong hai phản ứng này chlorine vừa là chất oxi hóa vừa là chất khử. Fluorine chỉ có số oxi hóa −1 trong hợp chất.
• Điều chế chlorine trong phòng thí nghiệm: MnO₂ + 4HCl(đặc) → MnCl₂ + Cl₂ + 2H₂O (t°). Trong công nghiệp: điện phân dung dịch NaCl bão hòa có màng ngăn, 2NaCl + 2H₂O → 2NaOH + H₂ + Cl₂.