Bài 2. Cân bằng trong dung dịch nướcHóa học 11 · Kết nối tri thức với cuộc sống

Ghi nhớ trọng tâm

• Sự điện li là quá trình chất tan trong nước phân li ra ion. Chất điện li mạnh (acid mạnh, base mạnh, hầu hết muối tan) phân li gần như hoàn toàn, viết →; chất điện li yếu (CH₃COOH, NH₃...) phân li một phần, viết ⇌.
• Theo Brønsted – Lowry, acid là chất cho H⁺, base là chất nhận H⁺. Một chất có thể vừa là acid vừa là base tùy phản ứng, như HCO₃⁻ hay H₂O.
• pH = −lg[H⁺]. Ở 25 °C, [H⁺]·[OH⁻] = 10^−14; pH < 7 là môi trường acid, pH = 7 trung tính, pH > 7 môi trường base. Với base, tính [OH⁻] trước rồi suy ra [H⁺] = 10^−14 / [OH⁻].
• Acid mạnh một nấc HA nồng độ C có [H⁺] = C; base mạnh như Ba(OH)₂ nồng độ C có [OH⁻] = 2C.
• Ion của muối có thể bị thuỷ phân làm đổi pH: CO₃²⁻, CH₃COO⁻ làm dung dịch có môi trường base; NH₄⁺, Al³⁺, Fe³⁺ làm dung dịch có môi trường acid.
• Chuẩn độ acid – base dùng dung dịch đã biết nồng độ để xác định nồng độ dung dịch còn lại; tại điểm tương đương, H⁺ và OH⁻ phản ứng vừa đủ, nhận ra nhờ chất chỉ thị như phenolphthalein.