Bài 24. Carboxylic acidHóa học 11 · Kết nối tri thức với cuộc sống

Ghi nhớ trọng tâm

• Carboxylic acid có nhóm −COOH gắn với gốc hydrocarbon hoặc H. Acid no, đơn chức, mạch hở: CnH2n+1COOH (n ≥ 0), như HCOOH (formic acid), CH₃COOH (acetic acid).
• Gọi tên thay thế: tên hydrocarbon (tính cả carbon của −COOH) bỏ e + oic acid, carbon của −COOH đánh số 1, như ethanoic acid, 2-methylpropanoic acid.
• Carboxylic acid có nhiệt độ sôi cao hơn alcohol có phân tử khối tương đương vì liên kết hydrogen giữa các phân tử acid bền hơn, hai phân tử có thể liên kết với nhau thành cặp.
• Tính acid yếu: làm quỳ tím hoá đỏ, tác dụng với kim loại đứng trước H, base, oxide base và muối carbonate: 2CH₃COOH + CaCO₃ → (CH₃COO)₂Ca + CO₂ + H₂O.
• Ester hoá: CH₃COOH + C₂H₅OH ⇌ CH₃COOC₂H₅ + H₂O (H₂SO₄ đặc, t°). Phản ứng thuận nghịch; tăng hiệu suất bằng cách dùng dư một chất đầu hoặc tách bớt sản phẩm.
• Acetic acid được điều chế bằng lên men giấm từ ethanol hoặc từ methanol và CO; dùng làm giấm ăn, sản xuất tơ, chất dẻo, dược phẩm.