Chương 8. Sơ lược về dãy kim loại chuyển tiếp thứ nhất và phức chất · Trang 128–133
Bài 27. Đại cương về kim loại chuyển tiếp dãy thứ nhấtHóa học 12 · Kết nối tri thức với cuộc sống
Ghi nhớ trọng tâm
- Kim loại chuyển tiếp dãy thứ nhất gồm các nguyên tố từ Sc đến Cu ở chu kì 4, có electron điền vào phân lớp 3d. Cấu hình đặc biệt: Cr [Ar]3d⁵4s¹, Cu [Ar]3d¹⁰4s¹.
- Các kim loại này thường cứng, khối lượng riêng lớn, nhiệt độ nóng chảy cao; có nhiều số oxi hóa (Fe +2, +3; Mn +2, +4, +7; Cr +3, +6) và hợp chất thường có màu.
- Nhận biết ion bằng dung dịch kiềm: Cu²⁺ tạo Cu(OH)₂ xanh; Fe³⁺ tạo Fe(OH)₃ nâu đỏ; Fe²⁺ tạo Fe(OH)₂ trắng xanh, để ngoài không khí chuyển dần sang nâu đỏ.
- Chuẩn độ Fe²⁺ bằng KMnO₄ trong môi trường acid: MnO₄⁻ + 5Fe²⁺ + 8H⁺ → Mn²⁺ + 5Fe³⁺ + 4H₂O; điểm tương đương nhận ra khi dung dịch chuyển hồng nhạt bền.
Lỗi hay gặp
- Viết cấu hình Cr là [Ar]3d⁴4s² và Cu là [Ar]3d⁹4s². Phân lớp d bán bão hòa hoặc bão hòa bền hơn nên một electron 4s chuyển vào 3d.
- Khi tạo ion, bỏ electron 3d trước 4s: Fe²⁺ phải là [Ar]3d⁶, mất hai electron 4s.
- Dùng tỉ lệ 1 : 1 giữa MnO₄⁻ và Fe²⁺; đúng là 1 : 5 vì Mn nhận 5 electron còn Fe²⁺ nhường 1.
Cách học bài này
Viết cấu hình cả dãy Sc → Cu một lần, đánh dấu hai trường hợp đặc biệt. Khi viết cấu hình ion, viết cấu hình nguyên tử trước rồi lấy electron ở 4s ra trước. Bài chuẩn độ thì dùng bảo toàn electron.
Luyện thêm 10 câu, chấm ngay:
Kim loại chuyển tiếp dãy thứ nhấtCác phần của bài
- I: Đơn chất kim loại chuyển tiếp dãy thứ nhất
- II: Hợp chất của kim loại chuyển tiếp dãy thứ nhất
Gia sư AI theo bài này
Gõ đề bài, gửi ảnh chụp đề, bấm micro để nói, hoặc thử một câu mẫu:
Phần ghi nhớ, lỗi hay gặp và cách học do THAYTRO tự biên soạn. Đề bài nguyên văn nằm trong sách của em; web không đăng nội dung sách giáo khoa. Số trang có thể lệch đôi chút giữa các lần in, em cứ chụp đúng đề trong sách mình đang dùng.