Bài 8. AmineHóa học 12 · Kết nối tri thức với cuộc sống

Ghi nhớ trọng tâm

• Amine có được khi thay nguyên tử H trong NH₃ bằng gốc hydrocarbon. Bậc amine bằng số nguyên tử H đã bị thay: CH₃NH₂ bậc I, (CH₃)₂NH bậc II, (CH₃)₃N bậc III.
• Gọi tên gốc chức: tên gốc hydrocarbon + amine (methylamine); tên thay thế: tên hydrocarbon + amine (methanamine). C₆H₅NH₂ là aniline.
• Amine có tính base do cặp electron chưa liên kết ở N. Methylamine, ethylamine làm quỳ tím hóa xanh; aniline có tính base rất yếu, không làm đổi màu quỳ tím. CH₃NH₂ + HCl → CH₃NH₃Cl.
• Amine bậc I mạch hở tác dụng với nitrous acid ở nhiệt độ thường giải phóng khí N₂; aniline tác dụng với HNO₂ (có HCl, 0–5 °C) tạo muối diazonium.
• Aniline làm mất màu nước bromine, tạo kết tủa trắng: C₆H₅NH₂ + 3Br₂ → C₆H₂Br₃NH₂↓ + 3HBr.
• Điều chế: thay H của NH₃ bằng gốc alkyl (từ dẫn xuất halogen); aniline điều chế bằng cách khử nitrobenzene.