Bài 21. PhenolHóa học 11 · Kết nối tri thức với cuộc sống

Ghi nhớ trọng tâm

• Phenol là hợp chất có nhóm −OH gắn trực tiếp vào nguyên tử carbon của vòng benzene; chất đơn giản nhất là C₆H₅OH. Nếu OH gắn vào carbon ngoài vòng (như C₆H₅CH₂OH) thì đó là alcohol thơm.
• Vòng benzene hút electron làm liên kết O−H phân cực hơn nên phenol có tính acid yếu, tác dụng được với Na và NaOH: C₆H₅OH + NaOH → C₆H₅ONa + H₂O. Dung dịch phenol không làm đổi màu quỳ tím.
• Phenol có tính acid yếu hơn carbonic acid: sục CO₂ vào dung dịch sodium phenolate làm phenol tách ra: C₆H₅ONa + CO₂ + H₂O → C₆H₅OH + NaHCO₃.
• Nhóm OH làm vòng benzene dễ thế hơn benzene, ưu tiên vị trí ortho, para: phenol tác dụng với nước bromine tạo kết tủa trắng 2,4,6-tribromophenol, dùng để nhận biết phenol.
• Phenol độc, gây bỏng da; dùng sản xuất nhựa phenol formaldehyde, chất diệt khuẩn, phẩm nhuộm. Phenol được điều chế từ cumene hoặc tách từ nhựa than đá.