Bài 5. Ammonia. Muối ammoniumHóa học 11 · Kết nối tri thức với cuộc sống

Ghi nhớ trọng tâm

• Phân tử NH₃ có dạng chóp tam giác, nguyên tử N còn một cặp electron chưa liên kết; NH₃ phân cực, tạo liên kết hydrogen với nước nên tan rất nhiều trong nước.
• NH₃ có tính base yếu: NH₃ + H₂O ⇌ NH₄⁺ + OH⁻, làm quỳ tím ẩm hoá xanh; tác dụng với acid tạo muối ammonium, như NH₃ + HCl → NH₄Cl (khói trắng).
• NH₃ có tính khử do nitrogen ở số oxi hoá −3: 4NH₃ + 3O₂ → 2N₂ + 6H₂O (t°); khi có xúc tác Pt: 4NH₃ + 5O₂ → 4NO + 6H₂O, giai đoạn đầu của sản xuất nitric acid.
• Tổng hợp NH₃ (quá trình Haber): N₂(g) + 3H₂(g) ⇌ 2NH₃(g), ΔrH°298 = −91,8 kJ. Phản ứng toả nhiệt và giảm số mol khí nên dùng áp suất cao, nhiệt độ vừa phải (khoảng 400–450 °C), xúc tác Fe.
• Muối ammonium dễ tan; tác dụng với dung dịch kiềm giải phóng NH₃ mùi khai: NH₄⁺ + OH⁻ → NH₃↑ + H₂O, dùng để nhận biết ion NH₄⁺. Khi đun nóng, muối ammonium dễ bị nhiệt phân, như NH₄Cl → NH₃ + HCl.