Bài 6. Tinh bột và celluloseHóa học 12 · Kết nối tri thức với cuộc sống

Ghi nhớ trọng tâm

• Tinh bột và cellulose đều có công thức (C₆H₁₀O₅)n. Tinh bột gồm amylose (mạch không nhánh, nối α-1,4) và amylopectin (mạch phân nhánh, thêm liên kết α-1,6), tạo từ các gốc α-glucose.
• Cellulose gồm các gốc β-glucose nối bằng liên kết β-1,4 thành mạch thẳng, xếp song song thành sợi; mỗi mắt xích còn 3 nhóm OH: [C₆H₇O₂(OH)₃]n.
• Thủy phân hoàn toàn cả hai (H⁺, t° hoặc enzyme) đều thu được glucose: (C₆H₁₀O₅)n + nH₂O → nC₆H₁₂O₆.
• Tinh bột gặp iodine cho màu xanh tím; đun nóng thì mất màu, để nguội màu xuất hiện lại. Cellulose không có phản ứng này.
• Cellulose tác dụng với HNO₃ đặc (xúc tác H₂SO₄ đặc) tạo cellulose trinitrate [C₆H₇O₂(ONO₂)₃]n dùng làm thuốc súng không khói; cellulose tan trong nước Schweizer.