Thai giáo Do Thái/Hành trình từ mang bầu đến 6 tuổi
1 tuổi: từ 12 đến 24 tháng
Nhà trẻ: nhóm 12–24 tháng
1 tuổi: từ 12 đến 24 tháng
Con hiểu nhiều hơn nói rất nhiều. Mỗi lần bố mẹ gọi tên đúng thứ con đang nhìn, con ghép được âm thanh với ý nghĩa: đó là cách vốn từ bùng nổ ở tuổi 2.
Theo Bộ GD&ĐT: Theo Chương trình giáo dục mầm non, trẻ 12–24 tháng gọi được tên đồ chơi, đồ vật quen thuộc và nghe hiểu những yêu cầu đơn giản. [19]
Con đang lớn thế nào
Mốc phát triển ở tuổi này
Ngôn ngữ
- Khoảng 15 tháng: nói 1–2 từ ngoài “mẹ”, “ba”, nhìn đúng đồ vật khi được gọi tên
- Khoảng 18 tháng: nói từ 3 từ trở lên, làm theo yêu cầu một bước không cần cử chỉ
Tư duy
- Dùng đồ vật đúng cách: cốc, thìa, điện thoại đồ chơi
- Bắt chước việc nhà như quét nhà, lau bàn
- Chồng được 2 khối gỗ
Tình cảm – xã hội
- Chỉ tay cho bố mẹ xem điều thú vị
- Ngồi xem sách cùng bố mẹ, đưa tay để được rửa
20–30 phút mỗi ngày
Mỗi ngày cùng con
- 1Gọi tên mọi thứCon nhìn gì, chạm gì, bố mẹ gọi tên: “Đây là cái cốc. Cốc màu đỏ.”
- 2Nói dài hơn con một chútCon nói “bóng”, bố mẹ đáp “Bóng lăn rồi!”. Con nghe được câu mẫu đúng ngay sau từ của mình.
- 3Đọc sách bìa cứngĐể con tự lật trang, chỉ tranh. Hỏi “Con chó đâu?” và chờ con chỉ.
- 4Xếp khối, tìm đồ giấuGiấu đồ chơi dưới khăn, xếp khối rồi đổ: con học nguyên nhân – kết quả.
Nhập ngày sinh của con ở lịch hằng ngày để đánh dấu việc đã làm và tự chuyển chặng khi con lớn.
Nếp giáo dục gia đình
Thói quen kiểu Do Thái nên bắt đầu
Đọc sách mỗi tối, đọc kiểu đối thoại
Hỏi về tranh: “Con thấy gì đây?”
Con thấy gì trong tranh? Rồi chuyện gì xảy ra tiếp nhỉ?What do you see? What happens next?Bữa tối là lớp học của cả nhà
Tắt tivi, cất điện thoại trong bữa tối.
Hôm nay điều gì làm con vui nhất?What was the best part of your day?
Kích hoạt tiếng Anh
Tiếng Anh ở tuổi này
- Ball!Quả bóng!
- More, please.Thêm nữa nhé.
- Up!Bế lên!
- Bye-bye!Tạm biệt!
- Shoes on.Đi giày vào nào.
- Where is the dog?Con chó đâu rồi?
Bấm loa để nghe mẫu (rùa là đọc chậm), rồi bố mẹ tự nói với con nhiều lần trong ngày, đúng lúc đang làm việc đó.
Video chọn lọc
Bài hát và video hợp tuổi
Những từ đầu tiên cùng Ms Rachel
Baby Learning With Ms Rachel - First Words · Ms Rachel
Bố mẹ xem trước để học cách gợi con nói; từ 18 tháng có thể xem cùng con một đoạn ngắn.
2,3 tỷ lượt xem1:00:20Kênh 17,8 tỷ lượt xem
Bánh xe buýt quay tròn
Wheels on the Bus · Cocomelon
Bố mẹ hát và làm động tác quay tay cho con bắt chước.
9,6 tỷ lượt xem3:49Kênh 228,4 tỷ lượt xem
Bài hát, tập nói, cử chỉ tay
Baby Learning with Ms Rachel - Baby Songs, Speech, Sign Language · Ms Rachel
Học cách dùng cử chỉ tay kèm lời nói: “more”, “all done”, “milk”.
1,1 tỷ lượt xem1:00:02Kênh 17,8 tỷ lượt xem
Dưới 18 tháng tránh màn hình. Bố mẹ xem video Ms Rachel trước để học cách cô nói chuyện với trẻ (nói chậm, chờ con, dùng cử chỉ), rồi làm lại với con. [18][12]
Khi nào nên hỏi bác sĩ
Không phải để lo lắng, mà để con được hỗ trợ sớm nếu cần. Bố mẹ là người hiểu con nhất: thấy điều gì khiến mình băn khoăn, cứ hỏi bác sĩ nhi khoa. [17]
- Khoảng 18 tháng con chưa nói được 3 từ.
- Con không chỉ tay để cho bố mẹ xem, không đáp khi được gọi tên.
- Ở bất kỳ tuổi nào, con mất đi kỹ năng đã từng làm được (thôi nói từ đã nói, thôi đáp lại bố mẹ).
Nguồn tham khảo
- [6]Kuhl, Tsao & Liu (2003), PNAS: trẻ 9 tháng học được âm tiếng Trung qua người thật, không học được qua video hay băng ghi âm
- [10]Trung tâm Phát triển Trẻ em, Đại học Harvard: “Giao bóng và đỡ bóng” (serve and return) xây kiến trúc não
- [12]Tổ chức Y tế Thế giới (2019): dưới 2 tuổi không nên xem màn hình, 2–4 tuổi tối đa 1 giờ mỗi ngày
- [14]Lenroot & Giedd (2006), Neuroscience & Biobehavioral Reviews: não trẻ khoảng 6 tuổi đã đạt khoảng 90% thể tích não người lớn
- [17]CDC Hoa Kỳ, chương trình “Learn the Signs. Act Early.”: các mốc phát triển từ 2 tháng đến 5 tuổi (cập nhật 2022)
- [18]Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (2016), “Media and Young Minds”: dưới 18 tháng tránh màn hình (trừ gọi video), 18–24 tháng chỉ xem nội dung tốt cùng cha mẹ
- [19]Bộ GD&ĐT, Văn bản hợp nhất 01/VBHN-BGDĐT (2021): Chương trình giáo dục mầm non, nhóm nhà trẻ 3–12, 12–24, 24–36 tháng và mẫu giáo 3–4, 4–5, 5–6 tuổi
- [20]Bộ GD&ĐT, Thông tư 50/2020/TT-BGDĐT: Chương trình làm quen với tiếng Anh dành cho trẻ em mẫu giáo
- [21]Bộ GD&ĐT, Thông tư 23/2010/TT-BGDĐT: Bộ chuẩn phát triển trẻ em năm tuổi
- [22]Bộ GD&ĐT, Chương trình giáo dục phổ thông 2018: tiếng Anh tự chọn ở lớp 1–2, bắt buộc từ lớp 3
Nội dung mang tính giáo dục, tổng hợp từ nghiên cứu khoa học và kinh nghiệm nuôi dạy con, không thay thế lời khuyên của bác sĩ sản khoa, nhi khoa. Mọi vấn đề về sức khỏe, dinh dưỡng, thuốc men của mẹ và bé, hãy hỏi bác sĩ đang theo dõi cho mẹ.