Y học cổ truyền Trung Hoa

• 针灸

  zhēnjiǔ

  HVchâm cứuPhồn thể 針灸

  châm cứudanh từ

  针灸对缓解腰痛有一定效果。

  Zhēnjiǔ duì huǎnjiě yāotòng yǒu yīdìng xiàoguǒ.Châm cứu có hiệu quả nhất định trong giảm đau lưng.

• 养生

  yǎngshēng

  HVdưỡng sinhPhồn thể 養生

  dưỡng sinh, giữ gìn sức khỏeđộng từ

  越来越多的年轻人开始关注养生。

  Yuè lái yuè duō de niánqīngrén kāishǐ guānzhù yǎngshēng.Ngày càng nhiều người trẻ quan tâm đến dưỡng sinh.

• 保健

  bǎojiàn

  HVbảo kiện

  chăm sóc sức khỏe, bảo vệ sức khỏeđộng từ

  很多老人每天早上去公园做保健操。

  Hěn duō lǎorén měitiān zǎoshang qù gōngyuán zuò bǎojiàncāo.Nhiều người già sáng nào cũng ra công viên tập thể dục dưỡng sinh.

• 病情

  bìngqíng

  HVbệnh tình

  tình trạng bệnh, bệnh tìnhdanh từ

  医生说他的病情已经稳定了。

  Yīshēng shuō tā de bìngqíng yǐjīng wěndìng le.Bác sĩ nói bệnh tình của anh ấy đã ổn định.

• 疾病

  jíbìng

  HVtật bệnh

  bệnh tậtdanh từ

  不良的生活习惯是很多慢性疾病的原因。

  Bùliáng de shēnghuó xíguàn shì hěn duō mànxìng jíbìng de yuányīn.Thói quen sống không tốt là nguyên nhân của nhiều bệnh mạn tính.

• 患者

  huànzhě

  HVhoạn giả

  người bệnh, bệnh nhândanh từ

  这位老中医每天要看五十多位患者。

  Zhè wèi lǎo zhōngyī měitiān yào kàn wǔshí duō wèi huànzhě.Vị lương y già này mỗi ngày khám hơn năm mươi bệnh nhân.

• 疼痛

  téngtòng

  HVđông thống

  đau, đau nhứcdanh từ

  针灸可以在一定程度上减轻疼痛。

  Zhēnjiǔ kěyǐ zài yīdìng chéngdù shang jiǎnqīng téngtòng.Châm cứu có thể giảm đau ở một mức độ nhất định.

• 发炎

  fāyán

  HVphát viêmPhồn thể 發炎

  bị viêm, sưng viêmđộng từ

  伤口发炎了，要赶快去医院处理。

  Shāngkǒu fāyán le, yào gǎnkuài qù yīyuàn chǔlǐ.Vết thương bị viêm rồi, phải mau đến bệnh viện xử lý.

• 肿

  zhǒng

  HVthũngPhồn thể 腫

  sưng, phùđộng từ

  他的脚扭伤了，肿得很厉害。

  Tā de jiǎo niǔshāng le, zhǒng de hěn lìhai.Chân anh ấy bị trẹo, sưng rất to.

• 肝

  gān

  HVcan

  gandanh từ

  中医认为，经常发脾气对肝不好。

  Zhōngyī rènwéi, jīngcháng fā píqi duì gān bù hǎo.Đông y cho rằng hay nổi nóng thì không tốt cho gan.

• 肺

  fèi

  HVphế

  phổidanh từ

  长期吸烟会严重伤害肺。

  Chángqī xīyān huì yánzhòng shānghài fèi.Hút thuốc lâu năm sẽ gây hại nghiêm trọng cho phổi.

• 血液

  xuèyè

  HVhuyết dịch

  máu, huyết dịchdanh từ

  适当运动能促进血液循环。

  Shìdàng yùndòng néng cùjìn xuèyè xúnhuán.Vận động vừa phải giúp tăng tuần hoàn máu.

• 血管

  xuèguǎn

  HVhuyết quản

  mạch máudanh từ

  吃得太咸对心脏和血管都不好。

  Chī de tài xián duì xīnzàng hé xuèguǎn dōu bù hǎo.Ăn mặn quá không tốt cho cả tim và mạch máu.

• 医药

  yīyào

  HVy dượcPhồn thể 醫藥

  y dược, y tế và thuốc mendanh từ

  她大学学的是医药专业。

  Tā dàxué xué de shì yīyào zhuānyè.Đại học cô ấy học ngành y dược.

• 药品

  yàopǐn

  HVdược phẩmPhồn thể 藥品

  dược phẩm, thuốcdanh từ

  药品要放在孩子拿不到的地方。

  Yàopǐn yào fàng zài háizi ná bù dào de dìfang.Thuốc phải để ở nơi trẻ em không lấy được.

• 治病

  zhìbìng

  HVtrị bệnh

  chữa bệnhđộng từ

  中医治病讲究从根本上调理身体。

  Zhōngyī zhìbìng jiǎngjiu cóng gēnběn shang tiáolǐ shēntǐ.Đông y chữa bệnh chú trọng điều chỉnh cơ thể từ gốc.

• 发病

  fābìng

  HVphát bệnhPhồn thể 發病

  phát bệnh, mắc bệnhđộng từ

  这种病多在秋冬季节发病。

  Zhè zhǒng bìng duō zài qiū dōng jìjié fābìng.Bệnh này thường phát vào mùa thu đông.

• 食欲

  shíyù

  HVthực dụcPhồn thể 食慾

  sự thèm ăn, khẩu vịdanh từ

  最近天气太热，我一点儿食欲也没有。

  Zuìjìn tiānqì tài rè, wǒ yīdiǎnr shíyù yě méiyǒu.Dạo này trời nóng quá, tôi chẳng muốn ăn gì cả.

• 舌头

  shétou

  HVthiệt đầuPhồn thể 舌頭

  lưỡidanh từ

  中医看病时常常要看病人的舌头。

  Zhōngyī kànbìng shí chángcháng yào kàn bìngrén de shétou.Thầy thuốc Đông y khi khám thường xem lưỡi của bệnh nhân.

• 维生素

  wéishēngsù

  HVduy sinh tốPhồn thể 維生素

  vitamindanh từ

  水果和蔬菜里含有丰富的维生素。

  Shuǐguǒ hé shūcài lǐ hányǒu fēngfù de wéishēngsù.Rau quả chứa nhiều vitamin.

• 成分

  chéngfèn

  HVthành phần

  thành phầndanh từ

  买药前，先看清楚药品的成分。

  Mǎi yào qián, xiān kàn qīngchu yàopǐn de chéngfèn.Trước khi mua thuốc, hãy xem kỹ thành phần của thuốc.

• 平衡

  pínghéng

  HVbình hành

  cân bằngtính từ

  中医认为，身体平衡了，病自然就少了。

  Zhōngyī rènwéi, shēntǐ pínghéng le, bìng zìrán jiù shǎo le.Đông y cho rằng cơ thể cân bằng thì bệnh tự khắc ít đi.

• 时而

  shí'ér

  HVthời nhiPhồn thể 時而

  lúc thì, thỉnh thoảngphó từ

  他的头时而疼，时而不疼。

  Tā de tóu shí'ér téng, shí'ér bù téng.Đầu anh ấy lúc đau lúc không.

• 药到病除

  yàodào-bìngchú

  HVdược đáo bệnh trừPhồn thể 藥到病除

  thuốc đến bệnh lui, chữa đâu khỏi đócụm từ

  别指望有药到病除的神药。

  Bié zhǐwàng yǒu yàodào-bìngchú de shényào.Đừng trông chờ có thần dược uống vào là khỏi ngay.

• 望闻问切

  wàng wén wèn qiè

  HVvọng văn vấn thiếtPhồn thể 望聞問切

  vọng – văn – vấn – thiết (nhìn, nghe ngửi, hỏi, bắt mạch: bốn phép chẩn đoán Đông y)cụm từ

  中医看病讲究望闻问切。

  Zhōngyī kànbìng jiǎngjiu wàng wén wèn qiè.Đông y khám bệnh coi trọng vọng, văn, vấn, thiết.

Minh, du học sinh Việt Nam ở Thành Đô, bị đau vai gáy lâu ngày nên đến phòng khám Đông y của bác sĩ Hoàng.

1. 黄

   黄医生

   你哪里不舒服？

   Nǐ nǎlǐ bù shūfu?Cậu khó chịu ở đâu?
2. 明

   明

   我肩膀和脖子一直疼，时而还会头疼，晚上也睡不好。朋友说针灸效果不错，我就来试试。

   Wǒ jiānbǎng hé bózi yīzhí téng, shí'ér hái huì tóuténg, wǎnshang yě shuì bù hǎo. Péngyou shuō zhēnjiǔ xiàoguǒ bùcuò, wǒ jiù lái shìshi.Vai và cổ cháu đau mãi, thỉnh thoảng còn đau đầu, tối cũng ngủ không ngon. Bạn bảo châm cứu hiệu quả nên cháu đến thử.
3. 黄

   黄医生

   先让我号一下脉，再看看舌头。你平时是不是经常熬夜、长时间看电脑？

   Xiān ràng wǒ hào yīxià mài, zài kànkan shétou. Nǐ píngshí shì bù shì jīngcháng áoyè, cháng shíjiān kàn diànnǎo?Để tôi bắt mạch trước, rồi xem lưỡi. Bình thường cậu có hay thức khuya, nhìn máy tính lâu không?
4. 明

   明

   对，我每天至少对着电脑十个小时，最近食欲也不太好。

   Duì, wǒ měitiān zhìshǎo duìzhe diànnǎo shí gè xiǎoshí, zuìjìn shíyù yě bù tài hǎo.Dạ, mỗi ngày cháu ngồi máy tính ít nhất mười tiếng, dạo này cũng không muốn ăn lắm.
5. 黄

   黄医生

   你这是长期劳累导致的气血不畅，身体失去了平衡。我建议做一个疗程的针灸，一共六次。

   Nǐ zhè shì chángqī láolèi dǎozhì de qìxuè bù chàng, shēntǐ shīqù le pínghéng. Wǒ jiànyì zuò yī gè liáochéng de zhēnjiǔ, yīgòng liù cì.Đây là khí huyết lưu thông kém do mệt mỏi lâu ngày, cơ thể mất cân bằng. Tôi đề nghị làm một liệu trình châm cứu, tổng cộng sáu lần.
6. 明

   明

   说实话，我对中医还不太放心。倘若疼痛还是不减轻，我是不是得去看西医？

   Shuō shíhuà, wǒ duì zhōngyī hái bù tài fàngxīn. Tǎngruò téngtòng háishi bù jiǎnqīng, wǒ shì bù shì děi qù kàn xīyī?Nói thật, cháu vẫn chưa yên tâm lắm về Đông y. Nếu cơn đau vẫn không giảm, cháu có cần đi khám Tây y không ạ?
7. 黄

   黄医生

   当然可以。好医生不会排斥别的疗法。中西医结合，对症下药最重要。

   Dāngrán kěyǐ. Hǎo yīshēng bù huì páichì bié de liáofǎ. Zhōng-xīyī jiéhé, duìzhèng-xiàyào zuì zhòngyào.Tất nhiên được. Bác sĩ giỏi không bài xích cách chữa khác. Kết hợp Đông – Tây y, đúng bệnh đúng thuốc mới là quan trọng nhất.
8. 明

   明

   我在网上看到一种保健茶，说每天喝一杯就能治好颈椎病，是真的吗？

   Wǒ zài wǎngshàng kàndào yī zhǒng bǎojiànchá, shuō měitiān hē yī bēi jiù néng zhìhǎo jǐngzhuībìng, shì zhēn de ma?Cháu thấy trên mạng có loại trà dưỡng sinh, nói mỗi ngày uống một cốc là chữa khỏi bệnh đốt sống cổ, có thật không ạ?
9. 黄

   黄医生

   喝茶就能治病？这种说法未免太夸张了。别指望药到病除，先看清楚它的成分再说。

   Hē chá jiù néng zhìbìng? Zhè zhǒng shuōfǎ wèimiǎn tài kuāzhāng le. Bié zhǐwàng yàodào-bìngchú, xiān kàn qīngchu tā de chéngfèn zài shuō.Uống trà mà chữa được bệnh à? Nói vậy thì hơi phóng đại quá. Đừng mong uống vào là khỏi ngay, trước hết xem kỹ thành phần của nó đã.
10. 明

    明

    明白了。除了治疗，我平时还应该注意什么？

    Míngbai le. Chúle zhìliáo, wǒ píngshí hái yīnggāi zhùyì shénme?Cháu hiểu rồi. Ngoài điều trị, bình thường cháu cần chú ý gì nữa ạ?
11. 黄

    黄医生

    每工作一个小时就起来活动一下，促进血液循环，早点睡觉。养生其实没那么复杂，关键在于坚持。

    Měi gōngzuò yī gè xiǎoshí jiù qǐlai huódòng yīxià, cùjìn xuèyè xúnhuán, zǎo diǎn shuìjiào. Yǎngshēng qíshí méi nàme fùzá, guānjiàn zàiyú jiānchí.Làm việc mỗi một tiếng thì đứng dậy vận động một chút cho máu lưu thông, ngủ sớm. Dưỡng sinh thật ra không phức tạp, quan trọng là kiên trì.

Trình duyệt này chưa nghe được giọng nói. Mở bằng Chrome trên Android hoặc Safari trên iPhone để nhại theo; vẫn nghe mẫu được.