Truyền thông và tin giả

• 传言

  chuányán

  HVtruyền ngônPhồn thể 傳言

  tin đồn, lời đồndanh từ

  网上的传言不一定是真的。

  Wǎngshàng de chuányán bù yīdìng shì zhēn de.Lời đồn trên mạng chưa chắc đã là thật.

• 传媒

  chuánméi

  HVtruyền môiPhồn thể 傳媒

  truyền thông, giới truyền thôngdanh từ

  她大学毕业后进了一家传媒公司。

  Tā dàxué bìyè hòu jìn le yī jiā chuánméi gōngsī.Tốt nghiệp đại học, cô ấy vào làm ở một công ty truyền thông.

• 报刊

  bàokān

  HVbáo sanPhồn thể 報刊

  báo chí (báo và tạp chí)danh từ

  现在看纸质报刊的年轻人越来越少了。

  Xiànzài kàn zhǐzhì bàokān de niánqīngrén yuè lái yuè shǎo le.Giờ người trẻ đọc báo giấy ngày càng ít.

• 栏目

  lánmù

  HVlan mụcPhồn thể 欄目

  chuyên mụcdanh từ

  这个栏目专门帮读者核实网上的消息。

  Zhège lánmù zhuānmén bāng dúzhě héshí wǎngshàng de xiāoxi.Chuyên mục này chuyên giúp độc giả kiểm chứng tin trên mạng.

• 主持人

  zhǔchírén

  HVchủ trì nhân

  người dẫn chương trìnhdanh từ

  主持人在节目里澄清了这个传言。

  Zhǔchírén zài jiémù lǐ chéngqīng le zhège chuányán.Người dẫn chương trình đã làm rõ lời đồn này trong chương trình.

• 发言人

  fāyánrén

  HVphát ngôn nhânPhồn thể 發言人

  người phát ngôndanh từ

  公司发言人表示，网上的说法与事实不符。

  Gōngsī fāyánrén biǎoshì, wǎngshàng de shuōfǎ yǔ shìshí bù fú.Người phát ngôn công ty cho biết thông tin trên mạng không đúng sự thật.

• 通报

  tōngbào

  HVthông báoPhồn thể 通報

  thông báo (chính thức), báo cáo cho biếtdanh từ

  卫生部门发布了情况通报。

  Wèishēng bùmén fābù le qíngkuàng tōngbào.Cơ quan y tế đã ra thông báo về tình hình.

• 透露

  tòulù

  HVthấu lộ

  tiết lộ, để lộđộng từ

  知情人士透露，这件事还在调查中。

  Zhīqíng rénshì tòulù, zhè jiàn shì hái zài diàochá zhōng.Người trong cuộc tiết lộ, việc này vẫn đang được điều tra.

• 公众

  gōngzhòng

  HVcông chúngPhồn thể 公眾

  công chúngdanh từ

  媒体有责任向公众说明真相。

  Méitǐ yǒu zérèn xiàng gōngzhòng shuōmíng zhēnxiàng.Báo chí có trách nhiệm nói rõ sự thật với công chúng.

• 民意

  mínyì

  HVdân ý

  ý dân, dư luậndanh từ

  网上的声音并不等于真正的民意。

  Wǎngshàng de shēngyīn bìng bù děngyú zhēnzhèng de mínyì.Tiếng nói trên mạng không hẳn là ý dân thực sự.

• 热点

  rèdiǎn

  HVnhiệt điểmPhồn thể 熱點

  điểm nóng, vấn đề nóngdanh từ

  这件事很快成了社会热点。

  Zhè jiàn shì hěn kuài chéng le shèhuì rèdiǎn.Việc này nhanh chóng trở thành vấn đề nóng của xã hội.

• 焦点

  jiāodiǎn

  HVtiêu điểmPhồn thể 焦點

  tiêu điểm, trọng tâm chú ýdanh từ

  食品安全一直是公众关注的焦点。

  Shípǐn ānquán yīzhí shì gōngzhòng guānzhù de jiāodiǎn.An toàn thực phẩm luôn là tâm điểm chú ý của công chúng.

• 留言

  liúyán

  HVlưu ngôn

  để lại lời nhắn, bình luậnđộng từ

  很多网友在文章下面留言，要求公司说明情况。

  Hěn duō wǎngyǒu zài wénzhāng xiàmian liúyán, yāoqiú gōngsī shuōmíng qíngkuàng.Nhiều cư dân mạng bình luận dưới bài, yêu cầu công ty giải thích.

• 查看

  chákàn

  HVtra khán

  xem xét, kiểm trađộng từ

  转发之前，先查看一下消息的来源。

  Zhuǎnfā zhīqián, xiān chákàn yīxià xiāoxi de láiyuán.Trước khi chia sẻ, hãy kiểm tra nguồn của tin.

• 回应

  huíyìng

  HVhồi ứngPhồn thể 回應

  đáp lại, phản hồiđộng từ

  面对质疑，品牌方第一时间作出了回应。

  Miànduì zhìyí, pǐnpáifāng dì-yī shíjiān zuòchū le huíyìng.Trước nghi vấn, phía thương hiệu đã phản hồi ngay lập tức.

• 纠正

  jiūzhèng

  HVcủ chínhPhồn thể 糾正

  sửa lại, uốn nắn (cho đúng)động từ

  报社在第二天的报纸上纠正了错误。

  Bàoshè zài dì-èr tiān de bàozhǐ shang jiūzhèng le cuòwù.Tòa soạn đã đính chính lỗi trên số báo ngày hôm sau.

• 操纵

  cāozòng

  HVthao túngPhồn thể 操縱

  thao túng, điều khiểnđộng từ

  有人花钱雇人发帖，试图操纵舆论。

  Yǒu rén huā qián gù rén fā tiě, shìtú cāozòng yúlùn.Có kẻ bỏ tiền thuê người đăng bài, định thao túng dư luận.

• 攻击

  gōngjī

  HVcông kíchPhồn thể 攻擊

  công kích, tấn côngđộng từ

  不同意别人的观点，也不能进行人身攻击。

  Bù tóngyì biérén de guāndiǎn, yě bù néng jìnxíng rénshēn gōngjī.Không đồng ý quan điểm người khác cũng không được công kích cá nhân.

• 意想不到

  yìxiǎng bù dào

  HVý tưởng bất đáo

  không ngờ tới, ngoài sức tưởng tượngtính từ

  一条假消息竟然带来了意想不到的后果。

  Yī tiáo jiǎ xiāoxi jìngrán dàilái le yìxiǎng bù dào de hòuguǒ.Một tin giả lại gây ra hậu quả không ngờ tới.

• 网页

  wǎngyè

  HVvõng hiệtPhồn thể 網頁

  trang webdanh từ

  这个网页上的信息已经过时了。

  Zhège wǎngyè shang de xìnxī yǐjīng guòshí le.Thông tin trên trang web này đã lỗi thời.

• 炒作

  chǎozuò

  HVsao tác

  thổi phồng, “làm màu” để gây chú ýđộng từ

  这条新闻明显是在炒作。

  Zhè tiáo xīnwén míngxiǎn shì zài chǎozuò.Tin này rõ ràng là đang thổi phồng để câu chú ý.

• 渠道

  qúdào

  HVcừ đạo

  kênh, đường dẫndanh từ

  请通过官方渠道获取信息。

  Qǐng tōngguò guānfāng qúdào huòqǔ xìnxī.Hãy lấy thông tin qua kênh chính thức.

• 断章取义

  duànzhāng-qǔyì

  HVđoạn chương thủ nghĩaPhồn thể 斷章取義

  cắt câu lấy ý, trích dẫn cắt xéncụm từ

  这段视频被人断章取义，意思完全变了。

  Zhè duàn shìpín bèi rén duànzhāng-qǔyì, yìsi wánquán biàn le.Đoạn video bị người ta cắt xén, ý nghĩa hoàn toàn thay đổi.

• 道听途说

  dàotīng-túshuō

  HVđạo thính đồ thuyếtPhồn thể 道聽塗說

  nghe hơi nồi chõ, tin vỉa hècụm từ

  这些都是道听途说，不能当真。

  Zhèxiē dōu shì dàotīng-túshuō, bù néng dàngzhēn.Đây toàn là tin nghe hơi nồi chõ, không thể coi là thật.

Tại tòa soạn một trang tin tiếng Trung ở Hà Nội, phóng viên trẻ Phong trao đổi với chị Tô, biên tập viên, về một tin đang lan truyền.

1. 峰

   峰

   苏姐，这条消息在网上已经被转发了几十万次，说某品牌奶粉有毒。我们要不要马上发？

   Sū jiě, zhè tiáo xiāoxi zài wǎngshàng yǐjīng bèi zhuǎnfā le jǐshí wàn cì, shuō mǒu pǐnpái nǎifěn yǒu dú. Wǒmen yào bù yào mǎshàng fā?Chị Tô ơi, tin này đã bị chia sẻ mấy trăm nghìn lần, nói sữa bột của một hãng có độc. Mình có đăng ngay không chị?
2. 苏

   苏

   先别急。消息来源是哪里？有没有官方渠道的通报？

   Xiān bié jí. Xiāoxi láiyuán shì nǎlǐ? Yǒu méiyǒu guānfāng qúdào de tōngbào?Khoan vội. Nguồn tin ở đâu? Có thông báo từ kênh chính thức không?
3. 峰

   峰

   最早是一个自媒体账号发的，只有几张照片而已。下面有上千条留言，大家都很担心。

   Zuì zǎo shì yī gè zìméitǐ zhànghào fā de, zhǐyǒu jǐ zhāng zhàopiàn éryǐ. Xiàmian yǒu shàng qiān tiáo liúyán, dàjiā dōu hěn dānxīn.Đầu tiên là một tài khoản tự truyền thông đăng, chỉ có mấy tấm ảnh thôi ạ. Bên dưới có hàng nghìn bình luận, ai cũng lo lắng.
4. 苏

   苏

   那就更要小心了。照片可能是旧的，也可能被断章取义。这种道听途说的东西，发稿之前一定要核实。

   Nà jiù gèng yào xiǎoxīn le. Zhàopiàn kěnéng shì jiù de, yě kěnéng bèi duànzhāng-qǔyì. Zhè zhǒng dàotīng-túshuō de dōngxi, fāgǎo zhīqián yīdìng yào héshí.Vậy càng phải cẩn thận. Ảnh có thể là ảnh cũ, cũng có thể bị cắt xén. Loại tin nghe hơi nồi chõ thế này, trước khi đăng nhất định phải xác minh.
5. 峰

   峰

   可是别的网站都发了，这已经成了热点，我们不发的话，读者就被抢走了。

   Kěshì bié de wǎngzhàn dōu fā le, zhè yǐjīng chéng le rèdiǎn, wǒmen bù fā de huà, dúzhě jiù bèi qiǎngzǒu le.Nhưng các trang khác đều đăng rồi, chuyện này đã thành điểm nóng, mình không đăng thì mất độc giả.
6. 苏

   苏

   为了热度发不实的报道，非但吸引不了读者，反而会毁掉我们的信誉。

   Wèile rèdù fā bù shí de bàodào, fēidàn xīyǐn bù liǎo dúzhě, fǎn'ér huì huǐdiào wǒmen de xìnyù.Vì độ nóng mà đăng tin sai sự thật, chẳng những không thu hút được độc giả mà còn hủy hoại uy tín của mình.
7. 峰

   峰

   明白了。我先联系卫生部门和那家公司的发言人，看看他们怎么回应。

   Míngbai le. Wǒ xiān liánxì wèishēng bùmén hé nà jiā gōngsī de fāyánrén, kànkan tāmen zěnme huíyìng.Em hiểu rồi. Em sẽ liên hệ cơ quan y tế và người phát ngôn của công ty đó trước, xem họ phản hồi thế nào.
8. 苏

   苏

   对。另外，查看一下照片最早是什么时候出现在网页上的。

   Duì. Lìngwài, chákàn yīxià zhàopiàn zuì zǎo shì shénme shíhou chūxiàn zài wǎngyè shang de.Đúng. Ngoài ra, kiểm tra xem ảnh xuất hiện trên mạng sớm nhất là khi nào.
9. 峰

   峰

   苏姐，我刚查到了！这些照片是三年前另一个国家的新闻，和这个品牌根本没关系。

   Sū jiě, wǒ gāng chádào le! Zhèxiē zhàopiàn shì sān nián qián lìng yī gè guójiā de xīnwén, hé zhège pǐnpái gēnběn méi guānxi.Chị Tô, em vừa tra ra rồi! Mấy ảnh này là tin của một nước khác từ ba năm trước, chẳng liên quan gì tới hãng này.
10. 苏

    苏

    你看，传言就是这样越传越离谱的。很多家长已经开始恐慌了。

    Nǐ kàn, chuányán jiù shì zhèyàng yuè chuán yuè lípǔ de. Hěn duō jiāzhǎng yǐjīng kāishǐ kǒnghuāng le.Em thấy chưa, lời đồn là cứ thế càng truyền càng quá đáng. Nhiều phụ huynh đã bắt đầu hoang mang rồi.
11. 峰

    峰

    那我们写一篇文章澄清一下吧，开头就写“据卫生部门通报”，把核实的过程也写进去。

    Nà wǒmen xiě yī piān wénzhāng chéngqīng yīxià ba, kāitóu jiù xiě “jù wèishēng bùmén tōngbào”, bǎ héshí de guòchéng yě xiě jìnqu.Vậy mình viết một bài làm rõ đi chị, mở đầu bằng “theo thông báo của cơ quan y tế”, đưa cả quá trình xác minh vào.
12. 苏

    苏

    好主意！这样也能帮公众提高辨别真假的能力。

    Hǎo zhǔyi! Zhèyàng yě néng bāng gōngzhòng tígāo biànbié zhēnjiǎ de nénglì.Ý hay! Như thế còn giúp công chúng nâng khả năng phân biệt thật giả.

Trình duyệt này chưa nghe được giọng nói. Mở bằng Chrome trên Android hoặc Safari trên iPhone để nhại theo; vẫn nghe mẫu được.