Văn hóa doanh nghiệp truyền thống Nhật Bản

• 年功序列

  ねんこうじょれつnenkō joretsu

  HVniên công tự liệt

  chế độ thâm niên (lương, chức theo tuổi nghề)danh từ

  年功序列の賃金制度を見直す企業が増えた。

  ねんこうじょれつの ちんぎんせいどを みなおす きぎょうが ふえた。Ngày càng nhiều doanh nghiệp xem lại chế độ lương theo thâm niên.

• 終身雇用

  しゅうしんこようshūshin koyō

  HVchung thân cố dụng

  chế độ làm việc trọn đờidanh từ

  終身雇用はもはや当たり前ではない。

  しゅうしんこようは もはや あたりまえでは ない。Làm việc trọn đời giờ không còn là điều hiển nhiên.

• 稟議

  りんぎringi

  HVbẩm nghị

  trình duyệt (văn bản xin ý kiến lần lượt các cấp)danh từ

  稟議書に五人の印鑑が必要だ。

  りんぎしょに ごにんの いんかんが ひつようだ。Tờ trình cần con dấu của năm người.

• 社訓

  しゃくんshakun

  HVxã huấn

  khẩu hiệu, lời huấn thị của công tydanh từ

  毎朝、朝礼で社訓を唱和する。

  まいあさ、ちょうれいで しゃくんを しょうわ する。Mỗi sáng, cả công ty đồng thanh đọc lời huấn thị trong buổi chào cờ.

• 上意下達

  じょういかたつjōi katatsu

  HVthượng ý hạ đạt

  truyền mệnh lệnh từ trên xuốngdanh từ

  上意下達の組織では若手の意見が届きにくい。

  じょういかたつの そしきでは わかての いけんが とどきにくい。Trong tổ chức mệnh lệnh từ trên xuống, ý kiến người trẻ khó lên tới cấp trên.

• 派閥

  はばつhabatsu

  HVphái phiệt

  phe pháidanh từ

  社内の派閥争いが改革を妨げた。

  しゃないの はばつあらそいが かいかくを さまたげた。Tranh giành phe phái trong công ty đã cản trở cải cách.

• 左遷

  させんsasen

  HVtả thiên

  giáng chức, điều đi nơi kém hơndanh từ

  社長に意見した部長は地方に左遷された。

  しゃちょうに いけん した ぶちょうは ちほうに させん された。Vị trưởng phòng góp ý với giám đốc đã bị điều về địa phương.

• 天下り

  あまくだりamakudari

  HVthiên hạ

  quan chức về hưu sang làm ở doanh nghiệp liên quandanh từ

  官僚の天下りが批判されている。

  かんりょうの あまくだりが ひはん されて いる。Việc quan chức về hưu “hạ cánh” vào doanh nghiệp đang bị chỉ trích.

• 忖度

  そんたくsontaku

  HVthốn đạc

  đoán ý (cấp trên) mà làm theodanh từ

  部下が上司の意向を忖度して報告を変えた。

  ぶかが じょうしの いこうを そんたく して ほうこくを かえた。Cấp dưới đoán ý cấp trên mà sửa báo cáo.

• 縦割り

  たてわりtatewari

  HVtung cát

  chia cắt theo chiều dọc (bộ phận nào biết bộ phận đó)danh từ

  縦割り行政の弊害が指摘されている。

  たてわり ぎょうせいの へいがいが してき されて いる。Tác hại của bộ máy hành chính chia cắt đã được chỉ ra.

• 慣行

  かんこうkankō

  HVquán hành

  thông lệdanh từ

  長年の慣行を改めるのは容易ではない。

  ながねんの かんこうを あらためるのは よういでは ない。Thay đổi thông lệ lâu năm không dễ dàng.

• 帰属意識

  きぞくいしきkizoku ishiki

  HVquy thuộc ý thức

  ý thức gắn bó, thuộc về (tổ chức)danh từ

  社員の帰属意識が薄れている。

  しゃいんの きぞくいしきが うすれて いる。Ý thức gắn bó của nhân viên đang phai nhạt.

• 滅私奉公

  めっしほうこうmesshi hōkō

  HVdiệt tư phụng công

  quên mình vì tổ chứcdanh từ

  滅私奉公の働き方は若い世代に受け入れられない。

  めっしほうこうの はたらきかたは わかい せだいに うけいれられない。Cách làm việc quên mình vì công ty không được thế hệ trẻ chấp nhận.

• 忠誠

  ちゅうせいchūsei

  HVtrung thành

  lòng trung thànhdanh từ

  会社への忠誠を求める時代は終わった。

  かいしゃへの ちゅうせいを もとめる じだいは おわった。Thời đại đòi hỏi lòng trung thành với công ty đã qua.

• 隠蔽

  いんぺいinpei

  HVẩn tế

  che giấu, bưng bítdanh từ

  品質データの隠蔽が発覚した。

  ひんしつ データの いんぺいが はっかく した。Việc che giấu dữ liệu chất lượng đã bị phát hiện.

• 不祥事

  ふしょうじfushōji

  HVbất tường sự

  vụ bê bốidanh từ

  相次ぐ不祥事で社長が辞任した。

  あいつぐ ふしょうじで しゃちょうが じにん した。Bê bối liên tiếp khiến giám đốc từ chức.

• 体質

  たいしつtaishitsu

  HVthể chất

  thể trạng; bản chất, nếp (của tổ chức)danh từ

  古い企業体質を変えなければならない。

  ふるい きぎょう たいしつを かえなければ ならない。Phải thay đổi cái nếp cũ của doanh nghiệp.

• 風通し

  かぜとおしkazetōshi

  HVphong thông

  sự thông thoáng (trao đổi cởi mở)danh từ

  風通しのよい職場を目指す。

  かぜとおしの よい しょくばを めざす。Hướng đến nơi làm việc cởi mở, thông thoáng.

• 世襲

  せしゅうseshū

  HVthế tập

  cha truyền con nốidanh từ

  社長の座は代々世襲されてきた。

  しゃちょうの ざは だいだい せしゅう されて きた。Ghế giám đốc được cha truyền con nối qua nhiều đời.

• 暖簾

  のれんnoren

  HVnoãn liêm

  tấm rèm cửa tiệm; uy tín, thương hiệu lâu đờidanh từ

  店の暖簾を守るのが私の役目だ。

  みせの のれんを まもるのが わたしの やくめだ。Giữ gìn uy tín cửa hiệu là nhiệm vụ của tôi.

• 跡継ぎ

  あとつぎatotsugi

  HVtích kế

  người nối nghiệpdanh từ

  老舗の多くが跡継ぎ不足に悩んでいる。

  しにせの おおくが あとつぎぶそくに なやんで いる。Nhiều cửa hiệu lâu đời khổ sở vì thiếu người nối nghiệp.

• 同族経営

  どうぞくけいえいdōzoku keiei

  HVđồng tộc kinh doanh

  doanh nghiệp gia đình (do một dòng họ điều hành)danh từ

  日本には同族経営の長寿企業が多い。

  にほんには どうぞくけいえいの ちょうじゅ きぎょうが おおい。Nhật có nhiều doanh nghiệp gia đình tồn tại lâu đời.

• 刷新

  さっしんsasshin

  HVloát tân

  đổi mới hoàn toàndanh từ

  経営陣を刷新する。

  けいえいじんを さっしん する。Thay mới toàn bộ ban điều hành.

• 硬直

  こうちょくkōchoku

  HVngạnh trực

  cứng nhắc, xơ cứngdanh từ

  組織が硬直化している。

  そしきが こうちょくか して いる。Tổ chức đang trở nên xơ cứng.

• 淘汰

  とうたtōta

  HVđào thải

  đào thải, sàng lọcdanh từ

  変化に対応できない企業は淘汰される。

  へんかに たいおう できない きぎょうは とうた される。Doanh nghiệp không thích ứng được với thay đổi sẽ bị đào thải.

Quán ăn sau giờ làm ở Tokyo. Thủy, trưởng nhóm người Việt ở một công ty Nhật lâu đời, tâm sự với đồng nghiệp lớn tuổi Hayashi.

1. 林

   林

   トゥイさん、例の新システムの稟議、まだ通らないんですか。

   トゥイさん、れいの しんシステムの りんぎ、まだ とおらないんですか。Chị Thủy, tờ trình hệ thống mới vẫn chưa được duyệt à?
2. ト

   トゥイ

   はい。印鑑が八つも必要で、しかも部長が他部署に忖度して止めているようです。

   はい。いんかんが やっつも ひつようで、しかも ぶちょうが たぶしょに そんたく して とめて いる ようです。Vâng. Cần tới tám con dấu, mà hình như trưởng phòng còn đoán ý bộ phận khác nên giữ lại.
3. 林

   林

   縦割りの弊害ですね。うちは創業百二十年ともなると、慣行を変えるのも一苦労ですよ。

   たてわりの へいがいですね。うちは そうぎょう ひゃくにじゅうねんとも なると、かんこうを かえるのも ひとくろうですよ。Tác hại của chia cắt bộ phận đấy. Công ty mình đã 120 năm rồi, đổi thông lệ cũng vất vả lắm.
4. ト

   トゥイ

   でも、チームのみんなに必ず実現すると約束した手前、引き下がれません。

   でも、チームの みんなに かならず じつげん すると やくそく した てまえ、ひきさがれません。Nhưng vì đã hứa với cả nhóm là nhất định làm được, tôi không thể lùi bước.
5. 林

   林

   その意気です。昔は上意下達で、若手が意見すれば左遷されることもありましたからね。

   その いきです。むかしは じょういかたつで、わかてが いけん すれば させん される ことも ありましたからね。Tinh thần thế là tốt. Ngày xưa mệnh lệnh từ trên xuống, người trẻ góp ý có khi còn bị điều đi.
6. ト

   トゥイ

   それは理不尽極まりないですね。

   それは りふじん きわまりないですね。Thế thì vô lý hết sức.
7. 林

   林

   ただ、年功序列や終身雇用には、社員の帰属意識を育てるという良さもあったんです。

   ただ、ねんこうじょれつや しゅうしんこようには、しゃいんの きぞくいしきを そだてる という よさも あったんです。Nhưng chế độ thâm niên và làm việc trọn đời cũng có cái hay là nuôi dưỡng ý thức gắn bó của nhân viên.
8. ト

   トゥイ

   確かに。守るべきものは守りつつ、風通しのよい体質に変えていきたいです。

   たしかに。まもるべき ものは まもりつつ、かぜとおしの よい たいしつに かえて いきたいです。Đúng vậy. Tôi muốn vừa giữ những gì cần giữ, vừa đổi sang một nếp thông thoáng hơn.
9. 林

   林

   トゥイさんは仕事のかたわら、経営の勉強もしているでしょう。きっと力になりますよ。

   トゥイさんは しごとの かたわら、けいえいの べんきょうも して いるでしょう。きっと ちからに なりますよ。Chị Thủy bên cạnh công việc còn học quản trị nữa mà. Chắc chắn sẽ có ích.
10. ト

    トゥイ

    ありがとうございます。まずは関係部署への根回しから始めます。

    ありがとう ございます。まずは かんけい ぶしょへの ねまわしから はじめます。Cảm ơn anh. Trước hết tôi sẽ bắt đầu từ việc vận động trước với các bộ phận liên quan.

Trình duyệt này chưa nghe được giọng nói. Mở bằng Chrome trên Android hoặc Safari trên iPhone để nhại theo; vẫn nghe mẫu được.