Giáo dục và thi cử

• 義務教育

  ぎむきょういくgimu kyōiku

  HVnghĩa vụ giáo dục

  giáo dục bắt buộcdanh từ

  日本の義務教育は九年間だ。

  にほんの ぎむ きょういくは きゅうねんかんだ。Giáo dục bắt buộc ở Nhật là chín năm.

• 受験

  じゅけんjuken

  HVthụ nghiệm

  dự thi (tuyển sinh)danh từ

  弟は今年、高校受験だ。

  おとうとは ことし、こうこう じゅけんだ。Năm nay em trai tôi thi vào cấp ba.

• 入試

  にゅうしnyūshi

  HVnhập thí

  kỳ thi tuyển sinhdanh từ

  大学入試の制度が変わった。

  だいがく にゅうしの せいどが かわった。Chế độ thi tuyển sinh đại học đã thay đổi.

• 偏差値

  へんさちhensachi

  HVthiên sai trị

  điểm chuẩn hóa (độ lệch chuẩn) dùng xếp hạng học lựcdanh từ

  偏差値だけで学校を選ぶのはよくない。

  へんさちだけで がっこうを えらぶのは よく ない。Chọn trường chỉ dựa vào hensachi là không tốt.

• 塾

  じゅくjuku

  HVthục

  lò luyện, trung tâm học thêmdanh từ

  放課後、塾に通う子どもが多い。

  ほうかご、じゅくに かよう こどもが おおい。Nhiều trẻ đi học thêm sau giờ học.

• 学力

  がくりょくgakuryoku

  HVhọc lực

  học lựcdanh từ

  子どもたちの学力が低下していると言われる。

  こどもたちの がくりょくが ていか して いると いわれる。Người ta nói học lực của trẻ em đang giảm sút.

• 推薦

  すいせんsuisen

  HVsuy tiến

  tiến cử, giới thiệu; xét tuyển theo đề cử (推薦入試)danh từ

  先生の推薦で、この大学に入学できた。

  せんせいの すいせんで、この だいがくに にゅうがく できた。Nhờ thầy tiến cử, tôi được vào trường đại học này.

• 授業料

  じゅぎょうりょうjugyōryō

  HVthụ nghiệp liệu

  học phí (tiền học)danh từ

  国立大学は私立大学より授業料が安い。

  こくりつ だいがくは しりつ だいがくより じゅぎょうりょうが やすい。Đại học quốc lập có học phí rẻ hơn đại học tư.

• 進学

  しんがくshingaku

  HVtiến học

  học lên (cấp cao hơn)danh từ

  大学院に進学するつもりです。

  だいがくいんに しんがく する つもりです。Tôi định học lên cao học.

• 学位

  がくいgakui

  HVhọc vị

  học vị, bằng (cử nhân, thạc sĩ, tiến sĩ)danh từ

  日本の大学院で学位を取りたい。

  にほんの だいがくいんで がくいを とりたい。Tôi muốn lấy bằng ở một trường cao học tại Nhật.

• 留年

  りゅうねんryūnen

  HVlưu niên

  lưu ban, phải học lại nămdanh từ

  単位が足りなくて、留年してしまった。

  たんいが たりなくて、りゅうねん して しまった。Không đủ tín chỉ nên tôi đã bị lưu ban.

• 履修

  りしゅうrishū

  HVlý tu

  đăng ký học, theo học (môn học)danh từ

  今学期は八つの科目を履修している。

  こんがっきは やっつの かもくを りしゅう して いる。Học kỳ này tôi theo học tám môn.

• 修士

  しゅうしshūshi

  HVtu sĩ

  thạc sĩdanh từ

  修士課程は普通二年間だ。

  しゅうし かていは ふつう にねんかんだ。Chương trình thạc sĩ thường kéo dài hai năm.

• 不登校

  ふとうこうfutōkō

  HVbất đăng hiệu

  không đến trường (học sinh bỏ học dài ngày)danh từ

  不登校の子どもを支える学校が増えている。

  ふとうこうの こどもを ささえる がっこうが ふえて いる。Ngày càng nhiều trường hỗ trợ học sinh không đến lớp.

• 校則

  こうそくkōsoku

  HVhiệu tắc

  nội quy trườngdanh từ

  厳しすぎる校則を見直す学校が出てきた。

  きびし すぎる こうそくを みなおす がっこうが でて きた。Đã có trường xem xét lại những nội quy quá khắt khe.

• 詰め込み

  つめこみtsumekomi

  HVcật nhập

  nhồi nhét (kiến thức)danh từ

  詰め込み教育には批判も多い。

  つめこみ きょういくには ひはんも おおい。Giáo dục nhồi nhét cũng bị chỉ trích nhiều.

• 暗記

  あんきanki

  HVám ký

  học thuộc lòngdanh từ

  年号を暗記するだけでは歴史は理解できない。

  ねんごうを あんき する だけでは れきしは りかい できない。Chỉ học thuộc niên đại thì không hiểu được lịch sử.

• 個性

  こせいkosei

  HVcá tính

  cá tính, nét riêngdanh từ

  子どもの個性を伸ばす教育が大切だ。

  こどもの こせいを のばす きょういくが たいせつだ。Giáo dục phát huy cá tính của trẻ là quan trọng.

• 才能

  さいのうsainō

  HVtài năng

  tài năngdanh từ

  彼女には音楽の才能がある。

  かのじょには おんがくの さいのうが ある。Cô ấy có tài năng âm nhạc.

• 創造力

  そうぞうりょくsōzōryoku

  HVsáng tạo lực

  năng lực sáng tạodanh từ

  これからの時代は創造力が求められる。

  これからの じだいは そうぞうりょくが もとめられる。Thời đại sắp tới đòi hỏi năng lực sáng tạo.

• 格差

  かくさkakusa

  HVcách sai

  chênh lệch, khoảng cách (giàu nghèo, cơ hội)danh từ

  家庭の収入による教育格差が広がっている。

  かていの しゅうにゅうに よる きょういく かくさが ひろがって いる。Chênh lệch giáo dục do thu nhập gia đình đang nới rộng.

• 習得

  しゅうとくshūtoku

  HVtập đắc

  lĩnh hội, học được (kỹ năng)danh từ

  外国語を習得するには時間がかかる。

  がいこくごを しゅうとく するには じかんが かかる。Để thành thạo ngoại ngữ cần thời gian.

• 教員

  きょういんkyōin

  HVgiáo viên

  giáo viên (cách nói chính thức)danh từ

  教員の長時間労働が問題になっている。

  きょういんの ちょうじかん ろうどうが もんだいに なって いる。Việc giáo viên làm việc quá nhiều giờ đang là vấn đề.

• 生涯学習

  しょうがいがくしゅうshōgai gakushū

  HVsinh nhai học tập

  học tập suốt đờidanh từ

  定年後に大学で学ぶ生涯学習が人気だ。

  ていねんごに だいがくで まなぶ しょうがい がくしゅうが にんきだ。Học tập suốt đời ở đại học sau khi nghỉ hưu đang được ưa chuộng.

Ở quán cà phê gần trường đại học, anh Tuấn (du học sinh) nói chuyện với chị Yamada về thi cử ở hai nước.

1. 山

   山田

   トゥアンさん、ベトナムでも受験は大変ですか。

   トゥアンさん、ベトナムでも じゅけんは たいへんですか。Tuấn ơi, ở Việt Nam thi cử cũng vất vả à?
2. ト

   トゥアン

   ええ、すごく大変です。高校生の多くが毎晩塾に通っています。

   ええ、すごく たいへんです。こうこうせいの おおくが まいばん じゅくに かよって います。Vâng, cực kỳ vất vả. Nhiều học sinh cấp ba tối nào cũng đi học thêm.
3. 山

   山田

   日本と似ていますね。偏差値の高い大学に入るために、詰め込みで勉強する人が多いです。

   にほんと にて いますね。へんさちの たかい だいがくに はいる ために、つめこみで べんきょう する ひとが おおいです。Giống Nhật nhỉ. Nhiều người học nhồi nhét để vào được trường điểm cao.
4. ト

   トゥアン

   暗記ばかりで、創造力が育たないという批判もありますね。

   あんきばかりで、そうぞうりょくが そだたないと いう ひはんも ありますね。Cũng có ý kiến phê phán rằng chỉ học thuộc lòng thì không nuôi dưỡng được sáng tạo.
5. 山

   山田

   でも、基礎の知識がないことには、考えることもできないと思いますよ。

   でも、きその ちしきが ない ことには、かんがえる ことも できないと おもいますよ。Nhưng mình nghĩ nếu không có kiến thức nền thì cũng không thể suy nghĩ được.
6. ト

   トゥアン

   確かに。バランスが大事ですね。僕は奨学金で来ているので、留年するわけにはいかないんです。

   たしかに。バランスが だいじですね。ぼくは しょうがくきんで きて いるので、りゅうねん する わけには いかないんです。Đúng vậy. Cân bằng mới quan trọng. Mình sang đây bằng học bổng nên không thể để bị lưu ban được.
7. 山

   山田

   えらいですね。修士課程では何を専攻しているんですか。

   えらいですね。しゅうし かていでは なにを せんこう して いるんですか。Giỏi quá. Ở chương trình thạc sĩ bạn học chuyên ngành gì?
8. ト

   トゥアン

   教育学です。日本に限らず、アジアの教育格差を研究したいと思っています。

   きょういくがくです。にほんに かぎらず、アジアの きょういく かくさを けんきゅう したいと おもって います。Giáo dục học. Mình muốn nghiên cứu chênh lệch giáo dục không chỉ ở Nhật mà cả châu Á.
9. 山

   山田

   おもしろそう。修士論文ができたら読ませてください。

   おもしろそう。しゅうし ろんぶんが できたら よませて ください。Nghe thú vị quá. Viết xong luận văn thì cho mình đọc với nhé.

Trình duyệt này chưa nghe được giọng nói. Mở bằng Chrome trên Android hoặc Safari trên iPhone để nhại theo; vẫn nghe mẫu được.